काळेमिरे आणि हिरवे काळेमिरे लोणचे

 #काळेमिरे #Peppercorns #picked #brine

भारतात आपण राजरोसपणे तडक्याला राई, जीरे, हिंग जास्तीत जास्त वापरतो. त्यापाठोपाठ अनेक पदार्थांमध्ये दालचिनी, तमालपत्र आणि काळेमिरे चा उपयोग होतो. जवळपास जगभरात वापरात आणि माहित असलेल्या मसाल्यांच्या पदार्थांमधे काळेमिरे लोकप्रिय आहे. भारतातील केरळचे किंवा दक्षिणेकडील काळेमिरे उत्तम समजले जाते‌. Vietnam चे काळेमिरे पण छान असते. Vietnam ला गेलात की आवर्जून विकत घ्या.

तिखटपणा, sharp note असलेले काळेमिरे भारतीय पध्दतीच्या मसाल्यामधील महत्वाचा घटक आहे. चवी सोबतच औषधी गुणधर्म असलेले मानले जाते. Metabolism and digestion, weight loss साठी आपल्याकडे वापरतात. पथ्याच्या जेवणात ही स्थान देतो आपण.

काळेमिरे, मिरी, कालीमिर्च, pepper, black pepper आणि peppercorns अशा नावांनी काळेमिरी आपल्या घराघरात ओळखली जाते. व्यापारी विश्वात, काळेमि-याचा भरीवपणा, आकार, ओंजळीत दाणे भरल्यावर जाणवणारे वजन, रंग ह्यावरून भाव ठरवला जातो. आकारानुसार grade ठरवतात. आणि ग्रेड वरून त्याची किंमत ठरते. Malabar black, tellicherry black असे रंग असतात. हिरवी, लाल, सफेद काळेमिरे हे पाश्चिमात्य देशात, दुबई spice souk मधे मिळते. मुळ लड्यांपासूनच हे रंग असलेले मिरे बनते पण आपण भारतात हे mix peppercorns तितकेसे सर्रास वापरत नाहीत. 

भारतात काळेमिरे केरळा, कर्नाटक वैगरे भागातून मोठ्या प्रमाणात येते. काळीमिरी किंवा हिरव्या मि-याच्या लड्या कोकणात आणि आपल्या पालघर भागातही अनेक आंतरपीक घेणा-या शेतक-यांकडे मिळतात. वाढीमध्ये सुपारी वैगरे सारख्या सावली देणा-या उंच झाडांवर काळेमिरेचे वेल चढवले जातात. वेलीव्यतिरिक्त बुश- पेपर किंवा झुडूप स्वरूपात देखील काळेमिरे आता आले आहे. पारंपारिक वा आधुनिक दोन्ही प्रकारात काळेमिरेचे ब-यापैकी उत्पन्न ही मिळते. नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मधे हिरवे- लाल देखण्या मण्यांचे लोंगर आपल्याला वेलींवर दिसतात. दाणे भरायला लागतात. काही अगदी भरगच्च असतात तर काही विरळ. दाणे लालसर छटेचे पक्व व्हायला लागले की ते काढतात.

झाडावरून काढलेली मिरी दाताखाली घेऊन पहा. झणझणीत नसली तरी earthen- sharp- tangy note असते हिला. मला ही चव फार आवडते. मी पापलेटचे हिरव्या वाटणाचे कालवण बनवताना मिरी वाटणात टाकते. अफलातून चव... 

कमर्शियल वापरासाठी मोठ्या प्रमाणावरील काळेमिरे सुकवणे वैगरे मशिनरी सेट अप आणि ड्रायर्स वापरून होते. पण अजूनही काही ठिकाणी काळेमिरे पारंपारिक पध्दतीने सुकवतात. 

हिरवट दाणे लड्यांपासूनच मोकळे केले की त्यांना गरम पाण्यात विशिष्ट तापमानाला उकळवले जाते. (अगदी कमी प्रमाणात घरगुती उत्पादन घेणारे सुर्यप्रकाशात देखील दाणे सुकवतात.) सर्वसाधारणपणे केली जाणारी प्रक्रिया सांगते. मोकळे‌ केलेले दाणे सुती कापडाने घट्ट बांधून ती पुरचुंडी/ गाठोडे उकळत्या पाण्यात २-३ मिनिटे बुडवून ठेवतात. तर पाणी अगदी गरम केले जाते म्हणजे हिरवट रंग गडद काळसर होतो. आणि मग बाहेर काढलेले गाठोडे सोडून काळेमिरे सुक्या कापडावर पसरून ५-१० दिवस ऊन दाखवले जाते. हळूहळू गडद होऊन त्यावर सुरकुत्या येतात. आणि साठवण्यासाठी दर्जेदार काळेमिरे तयार होते.

सफेद मिरे पावडर स्वरूपात white pasta, white kebabs, इटालियन पदार्थ, मलाई केबाब, मशरूम सुप सारखे पदार्थ बनवताना कामी येतात.  सफेद मिरे हे सुरूकतलेले नसून  बनवण्यासाठी लाल झालेले पक्व लाल दाणेच लागतात. त्यांना एखाद दिवसासाठी पाण्यामधे भिजवले जाते. (काही जण अधिक काळ पण भिजवतात.) नंतर पाणी टाकून देतात आणि हाताने किंवा कापडात गुंडाळून मग रगडून दाण्याची वरची लाल काढली जाते. मग स्वच्छ  पाण्याने धुवून सुर्यप्रकाशात ४-८ दिवस सुकवले कि साठवता येईल अशी सफेद मिरी मिळते. मी नाव सांगू शकत नाही पण पारंपारिक पध्दतीने आणि मोठ्या प्रमाणावर एका ठिकाणी सफेद काळेमिरे बनवताना मी पाहिले. वर हात पकडण्यासाठी मोठा जाड दोरखंड आडवा आणि घट्ट बांधला होता. आणि गुंफलेल्या चटई सदृश्य खोलगट पृष्ठभागावर भिजवलेली भरपुर लाल मिरी थोड्या थोड्या प्रमाणात ओतली जात होती. दोरखंडाला हात पकडून काही कामगार ती मिरी जोर लावून पायाने चुरगळत होते. सालं पटापट निघत होती. पाणी खाली झिरपुन जात होते. आणि एक दोन पाण्याने धुतली की सफेद मिरी हातात येत होती. मग कापडावर टाकून ऊन दाखवले की तय्यार! 

हिरवे आणि लाल किंवा गुलाबी मिरे मिक्स पेपरकाॅर्न मधे असते. फार आकर्षक दिसते. काळ्या मि-याच्या तुलनेत ह्याची सालं थोडी कमकुवत वाटतात. पटकन मोकळी होतात. हिरवी काळेमिरी आणि लाल काळेमिरी जशाच्या तशा स्वरूपात सुकवून साठवण्यासाठी आणि विक्रीसाठी तयार करताना काही केमिकल्स चा वापर केला जातो. आणि मशिनरी- industrial set up चे ड्रायर्स वापरून ते प्रक्रिया करून सुकवले जातात. त्यात रंग, चव आणि गुणधर्म सगळे जसेच्या तसे राहतात हे विशेष. 

तर काळेमिरे बाबत बरेच पल्याड लागले. आता हिरवे काळेमिरे लडींना दोन पध्दतीने कसे साठवतात ते सांगते. 

तीन- चार जिन्नसांनी बनलेले हे लोणचे किंवा fermented peppercorns मी सॅलड मधे लडीचे दाणे मोकळे करून, सॅन्डविच च्या मधे थोडे टाकून‌ किंवा अंडे बनवताना वरून टाकते.‌ ह्या चव माझ्यासाठी develop झाल्याने मला नक्कीच आवडते.‌ 

#Pickeled_ Peppercorns

साठवण्यासाठी निर्जन्तुक केलेल्या काचेच्या किंवा सिरॅमिक च्या बरण्याच वापरा. काचेच्या घट्ट झाकणाच्या जास्त सोयीस्कर कारण मध मधले दाणे बघणे सोयीचे पडते.

पहिली सोपी पध्दत:

काळेमिरे च्या लडया आदल्या दिवशी स्वच्छ धुवून, पुसून सुक्या- सुती कापडावर पसरवून सुक्या करून घ्यायच्या. दुसऱ्या दिवशी लड्यांचे छोट्या आकाराचे तुकडे करायचे करायचे. ते बाटलीत भरायचे. त्यात लड्या बुडतील इतका लिंबाचा बिया गाळलेला रस भरायचा. किंचित साखर आणि चवीनुसार मीठ (अंमळ थोडे जास्तच). (मी हौस म्हणून आमच्या मीठागरावरचे जाड मीठ आणि हिमालयीन पिंक साॅल्ट वापरले होते.)

तर हे भरून बाटली बंद करून अगदी मस्त हलवून मिक्स करायचे. फ्रिजमध्ये ठेवायचे. १०-१५ दिवसात मुरते, रंग बदलत जातो, साधारण पिवळसर आणि मग तंदूरी पदार्थ, सलाद, ब्रेडस् चे प्रकार ह्यांच्यासोबत बाजूला एक एक लडी घ्यायची. मस्त लागते.

दुसरी पध्दत, brine वापरून. 

अनेक जुने गुजराती लोक हे आवर्जून बनवतात आणि जेवताना खातात. माझ्याकडे मिक्स रंगाच्या लड्या होत्या‌. तुम्ही मिळाल्यास नोव्हेंबर- डिसेंबर मधल्या हिरव्यागार घ्या. Juicy असतात जरा. धुवून स्वच्छ करून पुसलेल्या साधारण २०० ग्रॅम काळेमिरे लडी घेतल्या. पातेल्यात दिड- पावणेदोन कप पाणी उकळवले‌. त्यात साधारण पाऊण वाटी मीठ विरघळवले. १५ मिनिटांमधे मीठ विरघळले तेव्हा गॅस बंद करून मग  पाऊण चमचा सेलम हळद घातली. छान मिसळले. थंड झाल्यावर दहा लिंबांचा बिया काढून रस मिसळला.

काचेच्या छोट्या बाटल्यांमध्ये तुकडे केलेल्या लड्या भरल्या. आल्याचे julienne टाकले थोडे आणि दोन लिंबांचे आठ तुकडे करून ते पण थोडे थोडे भरले. नंतर तयार brine ढवळावे, करत हळद खाली बसते. मग लड्यांच्या बाटलीत काठोकाठ brine भरले आणि झाकण लावून वरखाली हलवून घेतले. हेदेखील ८-१० दिवसांत मुरून खायला तयार होते. ढवळत राहावे लागते.‌ हळद खाली बसत राहिलेली.

साधारण दोन्ही प्रकरचे pickled peppercorns सारखेच लागतात. काळेमिरे आवडत असल्यास नक्की करून पहा.

तुमच्याकडे पण छान अशा काही पाककृती असल्यास आवर्जून सांगा.

- Food Memories Marinated with Love ♥️🌿🙏 by, स्नेहा चौधरी- इंदूलकर

#हिरवीमिरी #pepper #spicesofIndia

पोपटी 💚

#पोपटी (सदृश्य)

ह्या महिन्यात हंगामी भाज्या भरपूर प्रमाणात मिळत असल्याने, गुजरात स्पेशल उंधियु झाला, आमच्या पालघर पट्ट्यातील उकडहंडी झाली आणि आता रायगड- अलिबाग ची पोपटी बनवायची खुमखुमी आली. त्यातच अलिबागच्या खास मित्रमंडळीतल्या प्रशांत- प्रिया चा पोपटीचा व्हिडिओ पाहिला आणि तडक पोपटीची रेसिपी प्रियाकडून घेतली. पुडल्याची आयडिया पण प्रियाचीच. चिकन, अंडी, जांभळा कंद, बटाटे, वालाच्या शेंगा, अभी ला आवडतात म्हणून तुरीच्या भरलेल्या शेंगा आणि जाड मीठ- मसाले अशा साध्या जिन्नसामधे मस्त पोपटी तयार केली. चुल किंवा पालापाचोळ्याचा जाळ, तेल-पाणी, केळीची पाने, भांबुर्डी पाला हे आवश्यक.

काल एडवणला पोपटी बनवली. भांबुर्डीचा पाला पोपटी मधे महत्वाचा आहे. त्याने एक विशिष्ट उत्तम चव येते पोपटी तील जिन्नसांना. पण भांबुर्डीचा पाला काही वेळेवर मिळाला नाही मग आमच्याकडे उकडहंडी ला वापरतात तो रान- भेंडीचा पाला मडक्यात भरायला वापरला. पण चांगली झाली एकंदरीत. पुन्हा बनवताना जास्त साग्रसंगीत करणार बरं का! 😸 

साधारण खालीलप्रमाणे बनवतात पोपटी... आवडीनुसार वेगवेगळ्या भाज्या- मसाले वापरता येतात... 

चिकन स्वच्छ धुवून त्याला आले-लसूण-मिरची पेस्ट, जाड मीठ (चेचून बारीक केलेले) आणि काळे मिरे पावडर लावून एक तास मुरवत ठेवले. नंतर जरा मसाला लावला.

केळीची पाने शेगडीवर जरा शेकवली म्हणजे मऊ होतात, त्यात चिकनचे २-३ तुकडे ठेऊन‌ ६-७ पुडके धाग्याने बांधून तयार केले. 

लहान आकाराचे बटाटे मधे चिरा पाडून, मीठ भरून घेतले. दोन्ही प्रकारच्या शेंगा हळद मीठाच्या पाण्यात जरा थोडा वेळ भिजवून घेतल्या. जांभळ्या कंदाचे तुकडे,‌ धुतलेली अंडी तयार ठेवली. (नुसते मीठ, हळद, मसाला, मिरची पावडर हे वापरूनही उत्तम पोपटी तयार होते. पण मला आवडतात म्हणून काही जास्तीचे मसाले मी वापरले.)   

जाड मडके (सिझन केलेले) घेऊन त्यात तेल टाकून सगळीकडे पसरवून घेतले. मग थोड्या शेंगा, मग बटाटे, मग दोन-तीन चिकनचे पुडले, मग थोडे मीठ- हळद- मसाला, काही भेंडीची पाने असे करत कंद, अंडी, परत शेंगा, मीठ-मसाला, चिकनचे पुडले असे थर रचले. थोडा पाण्याचा हबका मारला. 

भेंडी आणि केळीच्या पानाने मडक्याचे तोंड बंद केले. शेगडीवर मडके भाजण्यासाठी ठेवले. फिरवत फिरवत सगळ्या बाजूने मडके छान भाजून घेतले. (शेतात ज्वाळ  करून मडकी‌ भाजायला टाकताना मात्र, मडक्याचे तोंड आम्ही खाली ठेवतो.) साधारण एक- दीड तासात भांबुर्डीचा पाला असल्यास एक सुंदर दरवळ उठतो. म्हणजे पोपटी झाली. मग मडकी आगीतून अलगद बाजूला काढायची. थोड्या वेळाने केळीच्या पानाने बांधलेले तोंड आणि पाला काढायचा आणि हळूहळू पोपटी केळीच्या पानावर काढायची. मस्त एकत्र बसून, गप्पा टप्पा रंगवत, एकेक शेंगा सोलून खात पोपटीचा बेत रंगतो. छान थंडीमध्ये गरमागरम पोपटी भन्नाट लागते.

We certainly loved this 😍

#पोपटी #अलिबाग #थंडी #popati #popti #winterspecial #edwan #traditionalfood #traditional #food #recipes #trending #marathi #maharashtrian #एडवण #harvest

जर्दाळू- तज ❤️

Apricot म्हणजे माझ्या आवडीच्या फळांपैकी एक.

आणि साऊथ कोरियामधे सुंदर असे जर्दाळू ची ताजी फळे म्हणजेच Apricot अगदी मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध असतात, हे पाहून जीव अगदी सुखावला. आम्ही राहतो आहेत त्या अपार्टमेंट च्या आजूबाजूला असलेल्या घरांच्या भागांमधून अंजीर, apricot च्या झाडांवर लगडलेली फळे पाहून अगदी तोडण्याचा मोह होतो.😷 हिरवेगार कोरिया आणि स्थानिकांची बागायती ची आवड अगदी किचन गार्डन, टेरेस गार्डन, बाल्कनी गार्डन मधून दिसून येते.

इथे Jeju island आहे तिथे अगदी सुरेख असा गुलाबीसर बहर म्हणजेच pink blossoms चा खास फेस्टिवल असतो फेब्रुवारी- मार्च दरम्यान... लाल, गुलाबी, पांढरट, पिवळ्या रंगाची उधळण असते म्हणे. तर ह्या जर्दाळू/ apricot च्या दर्जेदार फळांचे ट्रक हर एक आकाराची फळे घेऊन असतात. परवा त्यातलेच काही कडक असे apricot घेऊन आलो. 

तज/ दालचिनी वापरून पाकातले apricot बनवायला मला आवडते. कडकसर जर्दाळू मुख्यत: लागतात. तज भारतातूनच आणलेली. इथे तत्सम मसाल्याचे पदार्थ सहजासहजी मिळत नाहीत. पाककृती अगदीच सोपी आहे. 

पॅनमधे तुप गरम करायचे. त्यात apricot चे तुकडे घालून परतायचे. जरा गुलाबीसर होत आले, की त्यात पाणी घालायचे आणि जरा उकळी आली की साखर किंवा brown sugar तुम्हाला कितपत गोडसर हवे त्या अंदाजात घालायची. मिश्रणाला मध्यम आचेवर ठेवायचे. तज चे दोन तीन लहान तुकडे मिश्रणात टाकायचे. हे उकळत असताना apricotच्या कापा साखरेचे पाणी शोषुन घेतात आणि मऊसर होत जातात. पाणी अगदी थोडेसे राहिले आणि कापा साधारण मऊ झाल्या कि गॅस बंद करायचा. कापा serving bowl मधे काढून वरून पाक किंवा मध सोडायचे. आवडत असल्यास जर्दाळूच्या बियांच्या आतला मगज काढून तुकडे करून पसरवायला.

हिंदी मधे जर्दाळूला खुबानी संबोधतात. 'खुबानीका मीठा' म्हणून एक Sweet dish बनवली जाते. त्यात थोडे सुके apricot बारीक तुकडे करून‌ पाकात शिजवितात. तज असतेच आणि serve करताना पाकातले तयार जर्दाळू वाढून त्यावर, जाडसर मलाई वरून टाकतात आणि त्यातला मगज आणि आवडते इतर सुकेमेवे... नवाबी sweet dish एकदम! 

#जर्दाळू #खुबानी #साऊथकोरीया #apricot #cassia #sweetdish #travelstories #day4 #southkorea #changwon #euphoriawanderer

Pineapple तवा पुलाव 🍍

 पाईनअॅपल तवा पुलाव

#pineapple_tawa_pulav

तवा पुलाव हे आपल्या मुंबईच्या रस्त्यांवर आवडीने आनंद घेऊन खाल्ले जाणारे लोकप्रिय असे Street Food!

फोडणीभाताच्या प्रकारात मोडणारे पण अनेक भाज्यांच्या वापराने चवीला अजून चटपटीत. आमच्या विरारमधील The Greenroof ह्या Fastfood joint ला अनेक पदार्थांसोबत तवा पुलावचेही पाच-सहा प्रकार आहेत.  झटपट आणि चविष्ट म्हणून तवा पुलाव आवडीने ओरपला जातो. 

एकदा Pineapple तवा पुलावाबाबत हाॅटेलच्या तवा पुलाव "मारणा-या" (बनवणा-या) कारागिर कुक ने सांगितले होते. तेव्हा हा Pineapple Tawa Pulav बनवला. छानच लागला म्हणून घरगुती twisted Recipe तुमच्यासोबत शेअर करते. (PLASE NOTE: सध्याच्या आमच्या मेन्युमधे हा पदार्थ नाही)

तवा पुलाव ला शक्यतो ५-६ तास शिळा भात वापरावा. रोजच्या वापरातील तांदूळ असला तरी चालेल किंवा आवडत असल्यास बासमतीही वापरू शकता. हा सुटसुटीत मोकळा झाला पाहिजे. हवे तर तयार भाताला पाण्याने एकदा दोनदा स्वच्छ धुवा म्हणजे starch निघून जाऊन भात मोकळा होईल.

मोकळा सुटसुटीत भात: दोन कप

आलेलसूण पेस्ट एक चमचा

एक मोठा कांदा बारीक चिरून

मटार दाणे थोडेसे

एक गाजर लहान चौकोनी तुकडे करुन

एक भोपळी मिरची लहान चौकोनी तुकडे करुन

एक मोठे टाॅमेटो बारीक तुकडे करून

अर्धा कप अननसाचे बारीक तुकडे

कोथिंबीर बारीक चिरून

अर्धा चमचा जीरे

एडवणच्या लक्ष्मी मसालेची सेलम हळद पावडर: अर्धा चमचा

एडवणच्या लक्ष्मी मसालेचा स्पेशल गरम मसाला: एक चमचा

एडवणच्या लक्ष्मी मसालेचा पावभाजी मसाला: दीड चमचा

एडवणच्या लक्ष्मी मसालेची बेडगी मिरची पावडर: एक चमचा

(तुम्ही तुमच्या आवडत्या ब्रॅण्ड चे मसाले वापरू शकता.)

चवीपुरते मीठ

चिमुटभर साखर

एका लिंबाचा रस

तेल व अमुल बटर

एक मोठी कढई तापवत ठेवा. त्यात तेल गरम करा. जी-याची फोडणी द्या. मग कांदा तळून गुलाबीसर झाला कि आलेलसूण पेस्ट टाकून परता. मग सेलम हळद, बेडगी मिरची पावडर, गरम मसाला, पावभाजी मसाला, मीठ व चिमूटभर साखर घालून व्यवस्थित परता. आता सगळ्या कापलेल्या भाज्या व अननसाचे तुकडे टाकून परता. लिंबूरस ओता. कोथिंबीर पण मिक्स करा. बटर टाकून वितळू द्या. थोडावेळ भाज्या शिजल्या कि मोकळा भात टाकून वरखाली करत सर्व भाज्या व भात मस्त मिसळू द्या. थोडा वेळ गॅसवर वरखाली करा आणि जबरदस्त असा तवा पुलाव तय्यार. 

अननस कापतानाच दोन तुकडे करून कापला आणि मधला गर काढून घेतला. उरलेल्या दोन रिकाम्या अननसाच्या खोलगट भागात मस्तपैकी अननस तवा पुलाव वाढला. कोथिंबीर भुरभुरली. 

तवापुलावसोबत तळलेला उडदाचा पापड, लोणचे आणि रायते दिले जाते. पाईनअॅपल तवा पुलाव म्हणून मी सोबत पाईनअॅपल दही रायते आणि तोंडी लावण्यासाठी 'पाईनअॅपल-चिझ क्युब-चेरी' स्टिकस बनवल्या होत्या.

अननसातच वाढल्यामुळे छान वाटत होता तवा पुलाव आणि चवीलाही झक्कास! मग करून पहाच.

#तवा_पुलाव #अननस #pineapple recipes #tawa_pulav #tawapulav #pineapple_tawapulav #raita #laxmi_masale #laxmi_masale_edwan #the_masala_bazaar #spice_blends #garam_masala #greenroof #hotel_greenroof

तवसाचे घारगे किंवा मोठ्या काकडी चे घारगे 🥒🥒

तवसाचे घारगे किंवा मोठ्या काकडी चे घारगे 🥒🥒

पौष्टिक असा पारंपरिक पदार्थ!

कोल्हापुरच्या घरी आम्ही कोकणी पध्दतीने ओवसा/ओसा/वंसा पुजतो. हा घरोघरी परंपरागत वेगवेगळ्या पध्दतीने पुजला जातो. गौरी आवाहनच्या दुसऱ्या दिवशी सकाळी खास पुजेसाठी घेतलेल्या सुपामधे नारळ, विड्याची पाच पाने आणि त्यावर सुकी फळे म्हणजे अक्रोड, खारीक, सुपारी, लेकूरवाळी हळद आणि बदाम मांडलेले, मोठ्या काकड्या (तवस), ओटीचे सामानातील बांगडी आणि हळद लावलेले दोरे असे सर्व रचले जाते. त्यावर हळदीकुंकू, फुले आणि अक्षतांनी पुजले जाते. त्या सुपावर पदर झाकून देवापुढे आणि गौरीपुढे ओवाळले जातात. शेवटच्या दिवशी सुपातील काकड्या किसून काकडीचे घारगे किंवा घेवदे बनवतात. 

जसे लाल भोपळ्याचे घारगे प्रकार कोकणात करतात तसेच गावरान काकड्यांचे घारगे देखील उत्तम लागतात. बनवण्यासाठी पध्दत सारखीच...

सोपे चविष्ट घारगे बघुया बनवतात कसे ते:

साहित्य: 

गावठी काकड्या: ४-५ नग (साले काढून खिसून)

देशी गुळ खिसलेला (जेवढा खिस तेवढाच गुळ आम्ही घेतो.)

चवीपुरते मीठ

गव्हाचे पीठ (काकडी आणि गुळ खिसात सामावेल इतके.)

हलकेच भाजलेल्या जी-याची पुड एक ते दीड चमचा

तांदूळ पीठ थोडेसे

घारगे बनवताना खिसलेली काकडी, मीठ,‌ जीरापुड आणि खिसलेला गुळ एकत्र‌ मिक्स करून काकडीचे सुटलेले पाणी जरा सुकेल इतपत गरम करून परतून घ्या.‌ आणि साधारण थंड झाले की मस्त पुरीच्या पीठाच्या consistency पेक्षा थोडे पातळसर पीठ होईल अशा‌ बेताने त्यात गव्हाचे‌ पीठ मिक्स करा. एकजीव मळून पीठ तयार करा. थोडे लिबलिबीत राहते हे खरे... (तांदळाचे पीठ थोडेसे वापरू शकता.)

आता तेल गरम करा. आणि कर्दळी किंवा केळीच्या पानावर तेल लावून, घारगे थापून तेलात सोडायचे. पातळ थापले असता घारगे टम्म फुगत नाहीत. आम्ही जरा जाडसर थापतो‌ त्यामुळे घारगे टम्म फुगतात. ह्यांना करण्यासाठी सरावाची गरज लागते. सरावाने छान जमतात.

काळ्या वाटाण्याच्या उसळी सोबत घारगे खातात. छान लागतात. नक्की करुन पहा. 

#घारगे #gharage #gharge #cucumber_recipes #kokani_food #traditional_recipes

खापरोळी आणि रस!!! 🥞🥥👩‍🍳❤️

 This is heavenly in taste! 😍

#खापरोळी_आणि_रस ❤️🥥

साधा, सात्त्विक आणि बनवायला सोपा असा छान गोड कोकणी पदार्थ म्हणजे खापरोळी आणि रस!!! 🥞🥥👩‍🍳❤️🌿 

तसे पाहिले तर खापरोळी या पदार्थांची ओळख मला लग्नानंतरच झाली. आणि आई (रश्मी इंदूलकर) ने नाश्त्याला जेव्हा रसरशीत खापरोळी बनवली तेव्हा पहिल्याच घासात खापरोळीच्या सात्त्विक चवीने अगदी जिव्हा आणि मन तृप्त होऊन गेले. कोकणातील अनेक पदार्थामधे खोबरे आणि तांदूळ वापरला जातो. खापरोळीमधेदेखील तांदूळ, गुळ आणि खोबरे हे तीनच साधे घटक विशेषत: आहेत‌. 

आमच्याकडे हे पीठ जास्तीचेच बनवतात. आणि एकदा हे खापरोळीसाठी पीठ आंबवले की बाबा मजेमजेत बोलतात कि आता पुढचे तीन-चार दिवस नास्ता फिक्स... डोसे आंबोळ्या, इडल्या, आप्पे, मसाला उत्तपा असे प्रकार पीठ संपेपर्यंत सुरूच असतात. 😃❤️

तर करून पहा खापरोळी आणि रस न्याहरी ला, गोडसर आवडत असेल तर खापरोळी आवडेल तुम्हांला... घरात न्याहरीला खापरोळीचा बेत केला आणि कुणाला गोड नको असेल तर त्यांच्यासाठी नुस्ती आंबोळी चटणी बनवू शकता. :)

खापरोळी आणि रस बनवण्यासाठी आधीच तयारी करावी लागते. खापऱोळीच्या पीठाची आणि नारळाच्या रसाची...👩‍🍳

पाहुया कसे बनवायचे पीठ:

(मी दिलेले प्रमाण वापरून दोन तीन दिवस आंबोळी वैगरे बनवता येईल एवढे पीठ होते. म्हणून तुम्ही तुमच्या अंदाजाने हे पीठ कमी प्रमाणात बनवा. तसेच पीठ बनवताना तांदूळ आणि डाळीचे प्रमाणही प्रत्येक घरी काही प्रमाणात निरनिराळे असू शकते. मी आमच्याकडचे प्रमाण दिले आहे.)

तर खापरोळी बनवण्यासाठी आदल्या दिवशी सकाळी चार वाटी तांदूळ आणि एक वाटी उडदाची डाळ (प्रमाण: 4:1), मेथी एक चमचा आणि एक वाटी पोहे भिजवा. मग रात्री थोडेसे पाणी घालून थोडे थोडे करत भिजवलेले मिश्रण मिक्सरमध्ये बारीक करून घ्या. बारीक केलेले पीठ चमच्याने ढवळून एकजीव करा. एका मोठ्या भांड्यात वरती झाकण ठेवून पीठ आंबून येण्यासाठी (Fermentation) ठेवा. सध्या थंडी असल्याने पीठ यायला वेळ लागू शकतो.

दुस-या दिवशी सकाळी पीठ छान आंबून वर आले असेल, ते ढवळावे आणि चवीनुसार मीठ आणि जराशीच सेलम हळद घालावी व परत एकजीव करावे. 

खापरोळीसाठी नारळाचा आणि गुळाचा रस: 🥥👩‍🍳🌿❤️🥞

दोन नारळ फोडून ताजे खोबरे खवून घ्या. ते मिक्सरमधून फिरवा. हा वाटलेला चव स्वच्छ धुतलेल्या सुती कापडातून पिळून आणि गाळून एका मोठ्या भांड्यात रस काढा. 

खोब-याचा रस काढून उरलेला चोथा परत बेताचे पाणी घालून मिक्सरमधून काढा. आणि दुस-या भांड्यात पिळून आणि गाळून घ्या. 

खोब-याच्या रसाने भरलेल्या दोन्ही भांड्यात किसलेला गुळ टाका. (गुळाचे प्रमाण तुम्हाला अपेक्षित गोडव्याप्रमाणे कमी जास्त करू शकता.) दोन्ही भांड्यातील नारळाच्या रसामधे गुळ अगदी एकजीव झाला पाहिजे असे सतत ढवळून करा. एक पाणी दाट असते आणि एक सौम्य! ❤️😍🍝

तुम्हाला आवडत असल्यास ह्या रसामधे तुम्ही वेलची पावडर, जायफळ पावडर आणि केसर टाकू शकता. आमच्याकडे आम्ही ही सारी जिन्नसे टाकत नाही कारण त्याचे साधे फ्लेवर्स आम्हाला आवडतात. कोकणातही सहज करतात हा तेव्हा खास काही दुसरे टाकत नाहीत. :)

बीडाचा जाड तवा गरम करत ठेवा. आणि तापल्यावर मीठाचे पाणी शिंपडून चुरचूरू द्या. कांद्याला आडवा मधोमध कापून त्याला तेलात बुडवून हलकेच तव्यावर फिरवतो. त्यावर खोलगट डावाने पीठ ओतायचे आणि हलकेच गोल फिरवायचे. जास्त नाही. हे जाडच राहिले पाहिजे. आणि त्यावर लगेच वाफ नीट लागण्यासाठी झाकण उलटे ठेवायचे. दोन मिनिटांनी झाकण काढले कि आंबोळी फुगून तयार असेल. चांगली जाळीदेखील पडली असेल. (आम्ही उलट्या बाजूने नाही भाजत) ती पलाटणीने तशीच काढायची आणि घट्ट रसात बुडवायची. हाताने पातळसर रसात जरा भिजवून लगेच खोलगट थाळीमधे ठेवायची आणि त्यात दुसरा जाडसर रस ओतायचा आणि मस्त आस्वाद घ्यायचा खापरोळी रसाचा! 😋❤️🥥

एक खापरोळी रसात बुडवलेली खाल्ली तरी पोट भरून जाते. रस जरा जास्त प्याला कि छान सुस्ती येते बरे का! 😛

#खापरोळी #khaproli #kokani #food #marathifood #soul_food #tasty

- Food Memories Marinated with Love ♥️🌿🙏 by, स्नेहा चौधरी- इंदूलकर