Showing posts with label पारंपरिक ❤️. Show all posts
Showing posts with label पारंपरिक ❤️. Show all posts

Saturday, January 22, 2022

ओले_काजूगर_अंडे_रस्सा 🥚🍳

 #ओले_काजूगर_अंडे_रस्सा

#काजी_कवठाचा_रस्सा

🍳❤️🥘 #ओल्याकाजूगराचीजादू

लग्न होईपर्यंत ओल्या काजूगरांशी कधी खास संबंधच आला नाही. कारण आम्हाला फक्त सुके काजूगर, खारवलेले काजूगर किंवा आपला काजू एवढेच माहीत... म्हणजे आमच्याही वाडीत काजूची झाडे आहेत आणि आमच्या पट्टयातही भरपुर काजू मिळतात. मथाण्याला मायगावड्याच्या निसर्गरम्य समुद्रालगत असलेल्या वानवडीमधे लहानपणी आम्ही जायचो. वानवडी निरनिराळ्या मोठाल्या चिंचा, नारळ, फणस, केळी आणि अजुनही अनेक झाडांनी हिरवीगार असे. त्यात उन्हाळ्यात मस्त काजूच्या झाडांना निरनिराळ्या छटेचे, मोहक लाल, पिवळे, हिरवे, नारिंगी, तपकिरी छटेचे काजू लगडलेले असत. रंग अणि छटा इतक्या त-हेत-हेच्या कि पाहतच राहावे. आणि मंद मादक असा काजूचा सुगंध अगदी जवळ गेलो तरी मोहवायचा. पण काजू खाल्ले कि पोटात दुखते हा गैरसमज असल्याने काजू खायचे धाडस केले नाही. काजू गर पक्व झाल्यावर चुलीत खरपुस भाजून कधीमधी खाल्लेले आठवतात पण ओल्या काजूगराची जादुई चव, लग्नानंतर आईने पहिल्यांदा जेव्हा उकडलेली अंडी आणि काजूगराची उसळ बनवली तेव्हा कळली.


ओले काजूगर कोकणी माणसासाठी कित्ती कित्ती खास असतात हेदेखिल आईला बघून कळले. विरारच्या बाजारात हिरवेगार काजूगर घेऊन बायका यायच्या.‌ आई ते आणायची आणि घरात मदत करायला बाई असायची तिच्यासोबत बसून बारीक कोयता आणि सुरीने गर मोकळा करायची. हाताला तेल लावले असले तरी आग आग होत असणार चिकाने तरी चिकटीने गर काढायच्या. कधी हाताला चटक्यासारखे काळपट डाग पडायचे. मग टोपलीभर काजू बियातून अगदी थोडेच काय ते काजूगर मिळाले तरी चेह-यावरचे भाव आनंदी असायचे. आचिर्णेला तिच्या गावी, तिच्या लहानपणी प्रेमळ गडीमाणसे कशी काजी काढून द्यायची ते आवर्जून आठवायची आणि रमत-गमत सांगताना आई नकळत आचिर्ण्याला भोज्जा लावून यायची. असा तो काजूगर कोकणींना प्रिय! ह्यावेळी मात्र नेहा म्हणून रत्नागिरी ला राहणा-या मुलीकडून हे मोठाले, टप्पोरे ओले काजूगर कुरिअर मागवले. आणि आता पाककृतींची सुरवात झालेय घरात...


साहित्य पहा काय लागते,

 • पाच उकडलेली अंडी (गॅसवर एक भांडे भरुन पाणी ठेवा. मीठ टाका आणि अंडी १५ मिनिटे उकडत ठेवा.)

 • ओले काजूगर एक ते दिड  मोठी वाटी

 • एक मोठा कांदा बारीक चिरलेला

 • आलेलसूण पेस्ट एक चमचा

 • कांदा-खोबरे वाटण

 • कोल्हापूरी कांदालसूण मसाला किंवा रोजच्या वापराचा मसाला

 • चवीपुरते मीठ

 • कोथिंबीर बारीक चिरलेली


*कांदा-खोबरे वाटण:

हे वाटण बहुतांशी कोल्हापुर किंवा कोकणात वेगवेगळ्या पदार्थांत वापरले जाते. चार पाच कांदे चिरा. आणि एक ओला नारळ फोडून खवून घ्या. कढईत तेल गरम करून त्यात चिरलेला कांदा परतून घ्या आणि खवलेले खोबरे घाला. अगदी छान खरपुस भाजुन घ्या. थंड करून डब्यात भरून फ्रिजमध्ये ठेवा. दोन तीन महिने आरामात राहते. हवे तसे काढून घ्या आणि मिक्सरमध्ये अगदी बारीक वाटून घ्या.


काजू-अंड्याचा रस्सा बनवायला, 

१. काजूगर पाण्याने धुऊन, गरम पाण्यात एक उकळी येईपर्यंत उकळवा. थोड्या वेळाने साले काढता येतील. ती स्वच्छ काढून घ्या.

२. एका कढईमध्ये तेल गरम करा. बारीक चिरलेला कांदा छान गुलाबीसर परतून घ्या. चवीनुसार मीठ, आलेलसूण वाटण टाकून परता. थोडे शिजू द्या. (टाॅमेटो आणि मिरची आवडत असल्यास वापरू शकता. मुळ पाककृती मधे वापरत नाहीत.)

३. आता बारीक गंधगोळ वाटलेले कांदा-खोबरे वाटण टाका. चवीनुसार कोल्हापूरी कांदा लसूण किंवा रोजच्या वापरातील  मसाला टाका. चिरलेली कोथिंबीर टाका. अगदी नीट मिक्स करा, नावाला पाणी ओता आणि उकळी घ्या. 

४. आता काजूगर रस्स्यात सोडा. अंड्यांना टुथपिक ने टोचा किंवा अर्ध्या भागातून चिर पाडा. आणि ही अंडीपण रस्स्यामधे सोडा. परत थोडावेळ शिजवून घ्या. आणि कोथिंबीर टाकून गार्निश करा. वाफाळता भात, वरण, भाकरी किंवा चपाती सोबत मस्त ओल्या काजूगर- अंड्याच्या भाजीचा आनंद घ्या. 

खुप छान लागते चवीला. फक्त काजू गरम पडतात म्हणून मोजकेच खा. आणि हो अंडी पण जर गावठी मिळाली ना तर मग भाजीच्या चवीच्या चवीला अजूनच चार चांद लागतील.


नक्की करून पहा. ❤️🌿


- Food Memories Marinated with Love ♥️🌿🙏 by, स्नेहा चौधरी- इंदूलकर


अशाच वेगवेगळ्या पदार्थांच्या पाककृती आणि निरनिराळ्या मसाल्यांच्या माहितीसाठी खालील लिंकला 'Like' करा.

https://www.facebook.com/themasalabazaarstore/


आणि आमच्या Official Website ला नक्की भेट द्या.

www.themasalabazaar.com


#काजी_कवठाची_भाजी #अंडे_ओले_काजूगर_उसळ #ओले_काजूगर #kajugar #cashewnuts #preparation #food #kokan

#egg_curry #authentic #egg_recipes











Friday, January 21, 2022

सुक्या_मासळीचे_त-हेत-हेचे _प्रकार_असलेली_थाळी

 #सुक्या_मासळीचे_त-हेत-हेचे _प्रकार_असलेली_थाळी

🦐🐟❤️🌿

समुद्र किनारी वसलेल्या आमच्या एडवण गावी ताज्या मासोळ्यांबरोबरच उत्कृष्ट दर्जाची सुकी मच्छी मावरे मिळते. समुद्रकिनारी मस्त बोंबिल आणि अन्य मासे खाऱ्या वाऱ्यावर उन्हात सुकण्यासाठी ओलाणीवर रांगेत टांगलेले दिसतात. सोडे बनवण्यासाठी कोलंबी आणि करंदी, जवळा ठिकठिकाणी जमिनीवर पसरतात.


सुकी मच्छी अडिअडचणीत किंवा  घाईघाईने ताजे मासे आणता नाही आले तर वापरता येते. सुक्या मच्छीचे पदार्थ छानच लागतात पण अर्थात सर्वांनाच सुकी मच्छी आवडतेच असे नाही, कारण एक प्रकारचा वास येतो. पण ताज्या असल्या तर जेवण बनवल्यानंतर अजिबात दर्प येत नाही. दर्जेदार सुकी मासळी ही खात्रीलायक कोळीणींकडूनच घ्या. 


भाकरी, गुरगुटा मऊसर भात, चिंचेचे सार, बटाटा किंवा वांगी घालून केलेली सुकी मच्छीची रस्सा भाजी, कांद्यात करपवून केलेल्या बोंबील किंवा सुकटीची सुकी भाजी आणि सुक्या बोंबलाचा ठेचा, कोलीम किंवा बोंबलाचे लोणचे आणि सफेद कांदा यांचा समावेश परिपुर्ण चविष्ट आणि so called flavour packed थाळी बनवतो.  मस्त पावसाळी वातावरणात हे सुक्या मास्यांचे पदार्थ जणू अजूनच चटकदार लागतात. 


आम्ही वाडवळ म्हणजे सोमवंशीय क्षत्रिय पाचकळशी ज्ञाती समाजाचे... हा समाज मुंबई पासून डहाणू पुढपर्यत विस्तारला आहे. खाण्यापिण्याच्या सवयीबाबत चोख आणि चवीने खाणारे म्हणून वाडवळ प्रसिद्ध! बहुतांशी वाडवळ सामिष खातात. बागायती आणि शेतीवाडी बाळगून असलेल्या वाडवळांची खाद्यसंस्कृतीदेखील खुप चविष्ट आणि समृध्द आहे. निरनिराळ्या शाकाहारी आणि मांसाहारी तसेच फराळी पदार्थांचा उत्कृष्ट खजिना‌ वाडवळी सुगरणींनी जोपासला आहे. वसई, आगाशी, बोर्डी, केळवा-माहिम, चिंचणी कडील महिलांचा वाडवळी पाककृती बनवण्यात विशेष हातखंडा मानला जातो.

तर ह्या पाककृती ह्या पट्टयापट्टयानुसार थोड्याबहूत फरकाने बदलणा-या...आम्ही सफाळे-केळवा परिसरात मोडणारे. आज मी जराश्या आमच्या भागातल्या आणि घरच्या पध्द्तीच्या वाडवळी पध्द्तीने बनवली जाणारी सुकी मासळी च्या रेसिपी देत आहे. आवडेल अशी अपेक्षा आहे. 


तसेच मुळातच कोकम (आमसुले) किंवा लिंबाच्या तुलनेत आम्हा वाडवळांच्या जेवणात चिंचेचा वापर जास्त केला जातो. माकूणसार, शिरगाव, अलिबाग भागात छान मीठाचे खडे लावून बनवलेले काळ्या उत्कृष्ट दर्जाची, चिंचोके आणि दोरे काढून साफ केलेली चिंच मिळते. 

पुर्वीच्या काळी कोठीच्या म्हणजेच साठवणूकीच्या अंधा-या खोलीत मोठेमोठे मातीचे घडे असत त्यात हे चिंचेचे गोळे वर्षभरासाठी भरून ठेवले जात. लहानपणी गुरगुट्या गाभुळलेल्या चिंचा खायला मज्जा यायची, मोठे होत गेलो तसे चिंचेचा एक चिंचकढी सोडली तर फारसा संबंध राहीला नाही. ह्या चिंचकढी म्हणजे साराची पाककृती सुध्दा समाविष्ट केली आहे.


चला मग आज बनवूया सुक्या मच्छीची परिपुर्ण थाळी! :)


1. पदार्थ १: सुके बोंबिल/ करंदी (सुकट)- वांगी- बटाटा रस्सा! 


चला पाहूया ही साधासोपी भाजी! 


काय साहित्य लागते ते पाहू,

दोन मोठे कांदे (बारीक चिरून)

आलेलसूण-मिरची पेस्ट दीड चमचा (आवणीच्या गडबडीत ही पेस्ट बहुदा नाही घालत...तरी भाजी चमचमीत लागते )

सुके बोंबिल १० नग (साफ केलेले आणि एका बोंबिलाचे तीन आडवे तुकडे )

तीन बटाटे (सालासकट बारीक चौकोनी तुकडे)

चार वांगी (बारीक फोडी)

कोथिंबीर बारीक चिरलेली


घरचा रोजचा मसाला २-३ चमचे अंदाजाने 

बेडगी मिरची पावडर एक चमचा

चवीपुरते मीठ

अर्धा चमचा सेलम हळद पावडर

चिंचेच्या कोळाचे पाणी एक वाटी


ही भाजी मस्त चुलीवर मोठ्या प्रमाणात बनवतात. चुलीवर बनवल्यामुळे खुप चविष्ट लागते. 


येथे आपण सोयिस्करपणे कुकरमध्ये बनवले आहे.

कुकर गरम करून घ्या. तेल ओता. मग बारीक चिरलेला कांदा टाकून मस्त गुलाबीसर परतुन घ्या. आलेलसूण-मिरची पेस्ट घालून परता. आता घरचा रोजचा मसाला, मीठ, सेलम हळद, बेडगी मिरची पावडर टाकून व्यवस्थित मिक्स करा. 


मग कापलेला बटाटा, वांगी, सुक्या बोंबलाचे तुकडे टाकून परतून घ्या. चिंचेच्या कोळाचे पाणी एक वाटी घालून अजून थोडे पाणी वरून ओता. थोडीशी कोथिंबीर टाकून, कुकरचे झाकण घालून एक शिटी घ्या. थोडीशी आंबट-तिखट अशी सुके बोंबिल- वांगी- बटाटा रस्सा भाजी तय्यार!


नुस्ता बोंबिल बटाटा रस्सा भाजी पण अफलातून लागते. चिंचेच्या जागी आमसुले म्हणजे कोकम टाकू शकता. खारवलेली कैरीदेखिल छान लागते.


तसेच ह्या रस्सामधे बोंबिलासोबत सुकट टाकून combination मधे बनवू शकता किंवा नुसती सुकटदेखिल टाकून बनवू शकता. शक्यतो सुकट टाकली तर विशेष साफ न करताच टाकतात. कारण इतके बारीक किचकट काम करायला वेळ नसतो आणि अख्खी टाकली तरी विशेष फरक पडत नाही.


------------------------------------------------------------


२. पदार्थ २: मांसाहारी ठेचा प्रकार : सुक्या बोंबलाचा ठेचा


हा साधासोपा सुक्या बोंबलाचा ठेचा बनवतात कसा... 

आपल्याला लागणार आहेत दहा सुके बोंबिल, पाच तिखट हिरव्या मिरच्या, दहा बारा लसूण पाकळ्या, मीठ, आवडत असल्यास लिंबाचा रस.


बोंबील गॅसवर किंवा चुलीमधे अगदी खरपुस आणि सर्व बाजूंनी व्यवस्थित भाजून घ्या. थंड झाल्यावर मधोमध चिरुन काटा काढून टाका. हातानेच तोडत बोंबलाचे लहान लहान तुकडे करा. आता मोठ्या खलबत्त्यात किंवा पाटा वरवंटयामधे बोंबलाचे तुकडे, मिरच्यांचे तुकडे, लसुण पाकळ्या, लिंबू रस, मीठ सारे टाकून बारीक सर ठेचून घ्या. वरवंटा वैगरे नसल्यास हलकेच मिक्सरमध्ये फिरवा. 


अफलातून चवीचा हा सुक्या बोंबलाचा ठेचा तांदळाची भाकरी, वाफाळता भात आणि साधी रस्सा भाजी बरोबर अप्रतिम लागतो.


------------------------------------------------------------


३.पदार्थ ३: सुके बोंबिल/ करंदी (सुकट) + कांदा परतवून‌ केलेली सुकी भाजी


साहित्य:

सुके बोंबिल १० नग (साफ केलेले आणि एका बोंबिलाचे तीन आडवे तुकडे ) किंवा एक वाटीभर साफ केलेली करंदी/ सुकट

बारीक चिरलेले पाच/ सहा कांदे

उपलब्ध असल्यास बारीक चिरलेला ऊळपात पातीचा कांदा

आले-लसूण-मिरची वाटण अर्धी वाटी

बारीक चिरलेली कोथिंबीर

हळद

चवीपुरते मीठ

लिंबूरस आवडत असल्यास


पॅनमधे तेल जास्तीचे घाला. गरम झाले की, बारीक चिरलेला कांदा टाकून मस्त गुलाबीसर परतुन घ्या. आलेलसूण-मिरची पेस्ट घालून परता. आता घरचा रोजचा मसाला, मीठ, सेलम हळद, बेडगी मिरची पावडर टाकून व्यवस्थित मिक्स करा. 


साफ केलेल्या सुक्या बोंबलाचे तुकडे किंवा धुवून साफ केलेली करंदी टाकून परतून मिक्स करा. मस्त बराच वेळ वरखाली करत शिजवा. काळसर होऊन शिजले कि सुकी भाजी तयार! 

आवडत असल्यास लिंबाचा रस टाका आणि कोथिंबीर भुरभुरावा. :)


------------------------------------------------------------


४. पदार्थ ४: तांदूळाची भाकरी: 


ही भाकरी साध्या unpolished रत्ना तांदूळाला किंवा कणीला बारीक भरडून केलेल्या पिठाची असते.

पीठात flowing consistency मिळेल इतपत पाणी आणि मीठ घालून पीठ मस्त मळतात. मग मोठ्या तव्यावर खोलगट चमच्याने पीठ टाकून गोलाकार मोठा पसरवत जातात. वरुन एक मिनिटाकरता झाकण ठेवून लगेच झाकण काढल्यावर भाकरी कालथ्याने काढली कि तयार. काही जणी तर हातानेच गरम तव्यावर लयबध्द् गोल फिरवत भाकरी बनवतात.


:) थोडीशी Crispy आणि मऊ असते मस्त.


------------------------------------------------------------


५. पदार्थ ५: चिंचेची चिंचकढी किंवा चिंचेचे सार 

(आमच्या घरी चिंचेची 'अमृती' म्हणून देखील संबोधले जाते.)

ही चिंचकढी दोन पध्द्तीने बनवतात. एक कच्चे चिंचेचे सार आणि दुसरी उकळी आणून कढवलेली चिंचेची कढी. विरार आगाशी आणि वसई पट्ट्यातील काही वाडवळ महिला अप्रतिम अशी चिंचकढी करण्यात माहिर आहेत. आपण आज उकळी देऊन केलेली चिंचकढी पाहणार आहोत. नंतर लवकरच कच्च्या साराची रेसिपी देते. चिंचकढी आणि मऊसर भाताचा पहिलाच घास, मनाला एडवणच्या घरी अलवार पोहोचवतो. माझी सुगरण मामी उत्तम चिंचकढी बनवते म्हणून ही रेसिपी तिच्याकडून खास घेतली आहे. ढोबळमानाने अशी पध्द्त थोड्याबहुत फरकाने वापरली जाते.


चिंचकढीसाठी आपल्याला खालील साहित्य लागते:

मुठभर आंबट चिंचेच्या कोळाचे पाणी

पातळ उभा लांबट चिरलेला कांदा

कढीपत्ता

दोन-तीन बारीक चिरलेल्या मिरच्या

आलेलसूण पेस्ट

थोडासा गुळ

चवीपुरते मीठ

जराशी साखर

बारीक चिरलेली कोथिंबीर

सेलम हळद पावडर


बारीक उभा चिरलेला कांदा, मिरची, कोथिंबीर, कढीपत्ता, हळद, मीठ एका भांड्यात घेऊन जोर लावून कुस्करावे.

एका जाड बुडाच्या कढईत किंवा पातेल्यामधे तेल गरम  करा. लगेचच अगदी थोड्याशा राई जीरा-हिंगाची फोडणी करा. त्यात हे कुस्करलेले मिश्रण आणि आले-लसूण परतवा, थोडेसे शिजवा आणि चिंचेचे पाणी आणि गुळ टाका. 

मस्त उकळी येऊ द्या आणि बघा ही चटपटीत चिंचकढी झालीसुध्दा तय्यार.


काहीवेळा आमच्याकडील वाडवळी लग्नातील तिखटजेवणावेळी सुक्के चिकन, मटण रस्सा, चिकन तंदूरी, भातासोबत चिंचकढी ठेवतात. सुके मासे वापरून केलेल्या पदार्थांनाही चिंचकढी उत्तम चविष्ट साथ देते.

तुम्हीदेखील सहज म्हणून करून खाऊन पहाच! :) 


------------------------------------------------------------


६. पदार्थ ६:

सुक्या मासळीचे लोणचे (कोलीम/ सुका बोंबील)


हे तिखटसर झणझणीत बनवतात. लोणच्यावर वरती नेहमी तेल ठेवतात. मुरलेल्या लोणच्यातील तेलही फार मस्त लागते भातावर. व्यवस्थित भरले तर वर्षं भर उत्तम राहते.


८-१० सुके बोंबील साफ करून एकाचे तीन ते चार अशाप्रकारे तुकडे करून घ्या. चांगले तेल तापवून त्यात खरपुस तळून घ्या. त्याच तेलात बारीक चिरलेली एक वाटी तिखट मिरची, बारीक चिरलेला लसूण, चवीपुरते मीठ, हळद, तिखट मिरची पावडर, जरासा लोणचे मसाला आणि लिंबू रस घालून तळा. त्यात आधीच तळलेले बोंबिल तुकडे घालून परता.  तयार मिश्रण थंड होऊ द्या. थंड झाल्यावर काचेच्या बरणीत भरून ठेवावे. वरती तेल नेहमी असू द्या.

आणि आठवडाभर मुरवत ठेवा. आणि नंतर तोंडी लावायला घ्या.

अगदी सारख्या पध्दतीने अतिशय बारीक अशी करंदी, जवळा म्हणजे कोलीमचे लोणचे बनवू शकता.

चला तर मग कधीतरी बनवून पहा स्पेशल सुकी मच्छी थाळी! :)

#edwan #fish #bombay_duck #dry_prawns

#rain #monsoon #food #marathi #vadval #nonveg_pickle

#tamarind #tamarind_saar #dryfish #fish_recipes #tamarind_indianfood #food #indianfood #maharashtrian_food #chinch #chinchkadhi


- Food Memories Marinated with Love ♥️🌿🙏 by, स्नेहा चौधरी- इंदूलकर






























Friday, October 15, 2021

दरवळणारा मराठमोळा मसालेभात: ✨

 दरवळणारा मराठमोळा मसालेभात: ✨

मराठमोळ्या स्वयंपाकघरात सणासुदीला किंवा खास कार्यक्रमांना आवर्जून बनवला जाणारा‌ भाताचा एक प्रकार... सणासुदीलाच नाही पण लग्नाच्या पंगतीत देखील सुवासिक मसालेभाताचा मान! 🌶️🧄❤️🌿

केळीच्या हिरव्यागार पानावर वाढलेला तो दरवळणारा वाफाळता मसालेभात, त्यावर घरीच कढवलेल्या साजूक तुपाची धार, ताजे खवलेले शुभ्र गोडगोड खोबरे आणि बागेतली ताजी हिरवीगार कोथिंबीर! (जेव्हा नैवेद्यासाठी नसतो तेव्हा वरून भुरभुरवलेला थोडासा कुरकुरीत बिरीस्ता म्हणजेच तळलेला कांदा पण छान लागतो.) 😋🌿🥥 पहिल्याच घासाला मनाला भावलेल्या चविष्टपणाची अनुभूती येतेच. 👩‍🍳

तसा हा मसालेभात बनवायला सोपा.‌ जास्त क्लिष्ट पाककृती च्या पाय-या नाहीत. पण चव पुलाव, बिर्याणी, खिचडी किंवा फोडणी भात ह्या सगळ्यांपेक्षा वेगळी. हा बनवायला सुरुवात केली तरी अगदी तडक्यापासूनच ह्याचा घमघमणारा सुगंध स्वयंपाकघरातच नाही तर घराबाहेरही दरवळतो! ही असते ह्यात मुख्यत: वापरल्या जाणा-या अख्ख्या साबुत भारतीय मसाल्यांची आणि खोबरे, तीळ असलेल्या गोड्या मसाल्याची अनोखी कमाल....  🌶️🧄 मी स्वत: हा भात आई रश्मी इंदूलकरकडून शिकली. आम्ही कामकाजावरून घरी परतलो कि दरवाज्याबाहेर येणा-या मसालेभाताच्या सुगंधावरूनच अचुक ओळखत असू कि आईने आज ह्या पदार्थाचा बेत केला आहे. 😋👩‍🍳🌶️🧄🥥  गुढीपाडवा किंवा दस-या दिवशी, पुर्ण बेतामधे समावेश असतो, पुरी, बटाटा भाजी, टाॅमेटोचे सार, कुरडई, खमंग काकडी, वांग्याचे भरीत, शिरा आणि हा मसालेदार मसालाभात! 👩‍🍳❤️

मसालेभात जेव्हा सणासुदीला करतात तेव्हा त्यात कांदा, लसूण वापरले जात नाही. कारण देवबाप्पाला नैवेद्य दाखवायचा असतो. बाकी वेळा आमच्याकडे कांदा लसूण घालतात बनवताना...‌ चव अजूनच चांगली लागते असा माझा वैयक्तिक अनुभव आहे. मसालेभात हा बहुतांश ठिकाणी फक्त उभ्या चिरलेल्या तोंडली वापरून करतात. आम्ही काही वेळा तोंडली किंवा मटार वापरून करतो. काहीजण गाजराचे तुकडे, टाॅमेटो देखील घालतात मसालेभात बनवताना....‌ प्रत्येकाच्या आवडीनिवडी प्रमाणे त्यात बदल होतात.😃

पाककृती च्या फोटोमधे दोन वेगवेगळ्या वेळचे मसालेभाताचे फोटो आहेत. एकावेळी तोंडली वापरून तर दुस-या ठिकाणी मटार... तुम्ही नैवेद्यासाठी बनवताना कांदा-लसूण वगळून‌ बनवा. 🧄🌰 अख्खे मसाले माफफच वापरा. खुप मसाले घालून त्याची उग्र चव आणू नका.

साहित्य अगदी रोजच्या वापरातील आहे. पहा काय काय लागते आपल्याला...जवळपास ५-६ जणांना पुरेल हा:

१. कढीपत्ता ८-१० पाने

२. उभा कापलेला कांदा

३. काजू दोन तुकडे केलेले

४. मनूका थोड्याशा

५. कोथिंबीर बारीक चिरून

६. खवलेले ताजे खोबरे 

७. दोन प्याले तांदूळ (खास दिवसासठी बनवताना तुम्ही बासमती वापरू शकता‌. पण मी जास्त वेळा वाडा सुरती कोलम किंवा रोजच्या वापरातील तांदूळ घेते.)

८. अर्धा चमचा गोडा मसाला

९. सेलम हळद पावडर पाव चमचा

१०. चिमुटभर साखर किंवा गुळाचा लहान तुकडा

११. लिंबू पाव भाग

१२. मीठ चवीनुसार

१३. साजूक तूप

१४. तेल

१५. वाफवलेले मटार किंवा उभी चिरलेली तोंडली

वाटण भरडसाठी: (हे सगळे अख्खे मसाले हलकेच १ मिनिटे भाजून घ्या. थंड झाल्यावर, ओले मसाल्यांसोबत एकत्र करून मिक्सरला फिरवून भरड काढून घ्या. बारीक होता कामा नाही. )

१. आले अर्धा इंच

२. लसूण ५-६ पाकळ्या

३. एखादी हिरवी मिरची

४. हिरवी वेलची २

५. दालचिनी अर्धा इंच तुकडा

६. मसाला वेलची १

७. तमालपत्र २

८. बादियान १

९. लवंग २

१०. काळे मिरे ४

११. तीळ पाऊण चमचा

१२. खवलेले खोबरे थोडेसे

१३. बडीशेप पाव चमचा

१४. धणे अर्धा चमचा

अख्खे मसाले: (तडक्यासाठी)

१. मसाला वेलची ३

२. तमालपत्र २

३. लवंगा ५

४. काळे मिरे ५

५. दालचिनी १ इंच तुकडा 

६. बादियान २

७. जायवंत्री १

८. शहाजीरे पाव चमचा

९. हिरवी वेलची ४

१०. राई अगदी जराशी

११. हिंग पाव चमचा

१२. जीरे पाव चमचा

आता सुरेख घमघमणारा मसालेभात बनवायला सुरुवात करूया. आम्ही जाड बुडाच्या मोठ्या भांड्यात किंवा मोठ्या कुकरला करतो. कुकरला केला कि एक ते दोन शिटीमधे होतो.

१. प्रथम एक जाड बुडाचे मोठे गॅसवर ठेवा. त्यात तेल आणि थोडे तुप घाला. गरम झाले कि लगेचच तडक्यासाठी ठेवलेले अख्खे मसाले टाकून परता. त्यावर कढीपत्ता, उभा चिरलेला कांदा टाकून, कांदा पारदर्शक होईस्तोवर परता आणि शिजू द्या.

२. चवीनुसार मीठ आणि चिमुटभर साखर टाकून परता. काजू आणि बेदाणे टाका आणि वाफवलेले मटार किंवा उभी चिरलेली तोंडली किंवा दोन्ही पण टाकू शकता. (मटार शक्यतो कोवळी नसल्यास थोडी वाफवावी, कारण अर्धकच्ची राहिल्यास अजिबात चांगली लागत नाही.) सगळे परत परता व्यवस्थित.

३. आता आपण जी अख्खे मसाले आणि ओल्या पदार्थांची भरड केली आहे ती ह्यात टाका.... मस्त परता सगळे... आता स्वयंपाकघरात घमघमाट सुटला असेल ह्याबाबत शंकाच नाही. हा सुगंध हेच खुप खास आहे मसालेभात बाबत, असे किमान मला तरी वाट्टे... 😍

४. तयार मसाल्याची भरड कांद्यावर परतून झाली नीट की थोडी कोथिंबीर आणि लगेचच धुवून घेतलेला तांदूळ त्यात घाला‌. (आम्ही मसालेभातासाठी तांदूळ भिजवून ठेवत नाहीत. तुम्हाला हवे असल्यास ठेऊ शकता.) तांदूळ अगदी चार- पाच मिनिटे छान परता. आणि गरम पाणी अंदाजाने बेताचे ओता. भात मोकळा झाला पाहिजे. जास्त टाकले तर सगळेच फसेल आणि कमी टाकले तर करपेल. म्हणून काळजीपूर्वक टाका. सगळे एकदा ढवळून, एक चमचा साजूक तुप घालून झाकण लावा आणि मध्यम आचेवर शिजवा‌. झाकणावर पाणी ठेवा. सगळा भात शिजतानाच फुलला पाहिजे. अगदी मोकळा होत नाही हा. पण खिचडी प्रकारही नाही. 😋 (कुकर असेल तर दोन शिटीमधे मसालेभात होतो.)

झाकण काढले कि मसालेभात तय्यार!!!! एकदा हलक्या हाताने ढवळा आणि मस्त ताजे खवलेले खोबरे आणि बारीक चिरलेली कोथिंबीर टाकून वाढा. परत एकदा तुपाची सढळ हस्ते धार विसरू नका बरे! 😍😋 🥣🥘 

ताकाची कढी, टाॅमेटोचे सार, सोबतीला पापड किंवा कुरडई अफलातून लागते. खानेवाला मनसे दुवा देगा और आप हमे!!! 👩‍🍳😛

मसालेभात घरोघरी वेगवेगळ्या छानछान पध्दतीने अनेक सुगरणी बनवतातच पण हा आईने बनवलेला आणि मला स्वत:ला आवडलेला मला भावला म्हणून साग्रसंगीत लिहला.

To be very frank, ह्या सा-या मारूतीच्या शेपटासारख्या लांबच लांब घटकांची यादी पाहून अनेकांना त्या भानगडीत पडू नये असे वाटेल पण नीट वाचले तर लक्षात येईल साधे घरच्या घरी उपलब्ध घटक आहेत. काही जण अगदी थोडे अख्खे मसाले, गोडा मसाला आणि गरम मसाला एवढ्या मोजक्या साहित्यांत पण झटपट मसालेभात करतात. तोदेखील छानच लागतो. पण मी जेव्हा हा मसालेभात खाल्ला आणि दिलेल्या घटकांना वापरून पाय-यांमधे बनवला तेव्हा सुगंध आणि चवीच्या बाबतीत तो खरेच वेगळीच अनुभूती देऊन गेला. 

😍🌿🌶️🧄🥥

जमले तर करून पहा आणि अजून काही चांगले बदल असल्यास नक्की कळवा. 😘😍

#masalabhat #maharashtrian_food #foodwelove #मसालेभात #soulfood #edwan #virar

- Food Memories Marinated with Love ♥️🌿🙏 by, स्नेहा चौधरी- इंदूलकर














Thursday, October 14, 2021

श्रीखंड आणि आम्रखंड! ❤️🥭

श्रीखंड आणि आम्रखंड! ❤️🥭

मराठमोळे आवडते गोड-धोडाचे पदार्थ! 😋

दसरा आणि गुढीपाडव्यानिमित्त घरीच श्रीखंड आणि आम्रखंड बनवला होता. श्रीखंड घरी बनवणे किती सोपे असते हे बनवल्यानंतर कळले. टम्म फुगलेल्या पु-या, उकडलेल्या बटाट्याची भाजी, एखादी रस्सा भाजी (बहुधा मटार-फ्लाॅवरच), दारच्या कैरी आणि नारळाची चटणी, नुकतेच घातलेले लोणचे, वरण-भात, कोशिंबीर आणि श्रीखंड! असा टिपिकल नैवेद्य प्रकार आमच्याकडे बनत असे. बहुतांश घरी हाच बेत असतो म्हणा... ह्यातले श्रीखंड आम्ही बाहेरूनच आणत असू. फ्रिजमधे ठेऊन मग नैवेद्यासाठी काढत असू.  पण हे जे श्रीखंड आवर्जून आणतात ते मात्र ह्यावेळी घरात बनवू असे पहिल्यांदाच मनात आले होते आणि बनवले होते त्याची पाककृती.... 😍 थोडे घडले-बिघडले करत हा प्रयोग झाला. 

श्रीखंड बनवणे खुप सोपे हे माहित होते. कोणीही सहज बनवू शकाल. श्रीखंड  बनवायच्या आधी अनेक व्हिडीओ पाहिले. खाद्यभ्रमंतीच्या आवडीमुळे ओळखीचे झालेले, पुण्याचे श्री. अरविंद आठल्ये काका आणि काकींचा अगदी बरकाव्यासोबत सांगितलेला श्रीखंड बनवण्याचा व्हिडीओ बघून करायचे ठरले. हे हौशी दांपत्य अगदी सोप्या-सुरेख शब्दांत मराठमोळे पदार्थांचे व्हिडिओ बनवून सादर करतात, ज्यामुळे आमच्या सारख्या मंडळींना नवेनवे पदार्थ बनवायला‌ हुरूप येतो. 🙂

मी थोडीशी वेगळी पध्दत केली, श्रीखंड बनवायला तुम्हाला खालील जिन्नस लागतील:

१. एक किलो दही (पाणी निथळून त्याचा ५०० ग्रॅम चक्का झाला.)

२. साधारण चक्कयाइतकीच साखर

३. वेलचीपूड

४. केसर काड्या कोमट दुधात भिजवून

५. काजू-बदाम-पिस्ता काप

६. गावरान गुलाबाच्या पाकळ्या

७. जायफळ पावडर

एका स्वच्छ कापडात एक किलो दही चार तासांसाठी टांगून ठेवले. रात्रभर देखील ठेऊ शकता. खाली पाणी जमा करण्यासाठी भांडे ठेवले. चार तासांनी तयार झालेला घट्ट चक्का एका भांड्यात काढला. ❤️

चक्क्याएवढीच साखर त्यात घातली. आणि छान एकजीव करण्यासाठी १०-१५ मिनिटे ढवळले. दहा-पंधरा मिनिटे तसेच ठेवले. मग ते चांगले एकजीव झाले. मिश्रणामधे वेलची पावडर, अगदी थोडी जायफळ पावडर आणि केसर भिजवलेले दुध घालून मिसळून घ्या.

मला दोन ते तीन प्रकारचे श्रीखंड बनवायचे असल्याने मी तीन भाग केले. (ह्यानंतर मी एक मोठी चुक केली जी तुम्ही करू नका. मी ह्यातला एक भाग अरविंद काकांनी सांगितल्याप्रमाणे पुरणयंत्रातून किंवा चाळणीतून न गाळता, साखर अजून छान एकजीव व्हावी म्हणून एक भाग मिक्सरला लावला आणि तो पातळसर झाला. )पण हा चांगला धडा होता. पुढच्या वेळी नको तिथे 'शाॅर्टकट' मारणार नाही. 😓

हे अगदी जसे हवे तसे दाटसर होण्यासाठी फ्रिजमधे ठेवले त्यामुळे थोड्याच वेळात हवे तसे तयार झाले. :)

तर तीन प्रकारच्या श्रीखंडासाठी तीन भाग केले. 

१. वेलची-केशर श्रीखंड: एका भागात जास्त वेलची पावडर आणि केशर भिजवलेले थोडेसे दुध टाकून ढवळले.

२. काजू-बदाम सुकामेव्याचे काप टाकलेले श्रीखंड:

काजू बदामाच्या उभ्या आडव्या बारीक कापा. श्रीखंडाच्या एका भागात मिसळा. गुलकंदासाठी आणलेल्या गावरान गुलाबाच्या पाकळ्या नेमकीच होत्या, त्यादेखील तुकडे करून मिसळल्या. छान चवीचे Mix Dryfruit श्रीखंड तयार झाले.

३. आम्रखंड: चितळेंचा दर्जेदार आंब्याचा रस होता. तो तिस-या भागात मिसळला आणि छान मिसळला. आणि केसर टाकले. छान आम्रखंड तयार झाला. ह्याचा घट्टपणा थोडा कमी झाला‌ म्हणून फ्रिजरमधे एखाद तास ठेवला आणि मस्त झाला. 🥭🥭🥫किंवा छानपैकी घट्ट आमरस घालून आम्रखंड बनवू शकतो.

पहिल्यांदाच प्रयोग केला आणि चवीला उत्तम झाला पण काही चुकांमुळे थोडासा घट्टपणा कमी आलेला. पुढच्यावेळी अजून चांगले श्रीखंड नक्की बनवता आले. 🤩

तुम्ही देखील बनवून पहा घरच्याघरी श्रीखंड आणि आम्रखंड! पुरी बरोबर श्रीखंडाचा घास घेताना स्वत:ला नक्कीच दाद द्याल. :)

#maharashtrian #shrikhand #garland #marathifood #food #curd #hung_curd #sweets

- Food Memories Marinated with Love ♥️🌿🙏 by, स्नेहा चौधरी- इंदूलकर